Na površini od oko 22 hektara u mestu Salida, u američkoj saveznoj državi Kolorado, uveliko se razvija projekat Cleora. Ovo stambeno naselje, sa ukupno planiranih 106 parcela za porodične kuće i duplekse, predstavlja jedan od najambicioznijih poduhvata u SAD gde se objekti masovno grade pomoću 3D štampača i robotskih sistema.

Nosilac razvoja je kompanija Cleora, dok su za izvođenje radova angažovani generalni izvođač True North i tehnološka firma RIC Robotics. Glavni cilj investitora nije samo podizanje pojedinačnih oglednih kuća, već praktična provera da li autonomna gradnja može uspešno da se primeni na nivou čitavog naselja.

Tehnologija na terenu i razmera projekta

Trenutno su na gradilištu aktivna dva autonomna sistema za štampu kompanije RIC Robotics. Njihova tehnologija nanosi betonske slojeve direktno na terenu, formirajući nosive zidove, dok se krovne konstrukcije i enterijeri izvode konvencionalnim metodama.

Planirano je da se tehnologija iskoristi za izgradnju više od 65 stambenih jedinica. Ovakav obim svrstava ovaj poduhvat u sam vrh po integraciji robotske gradnje unutar jednog rezidencijalnog projekta u Americi.

Od prototipa do funkcionalnih zajednica

Upravljački partner u kompaniji Cleora, Greg Kenny, ističe da je osnovna vizija od samog početka bila šira od puke primene 3D štampača za zidove. Cilj je pokazati kako robotika menja kompletan proces projektovanja i građenja celih zajednica. Tehnologija time prelazi iz faze sajamskih eksperimenata i prototipa u sferu praktičnih, primenjivih rešenja za stvarna naselja.

Kao prvi korak, izvođač True North završava prvi pokazni objekat. Nakon analize prvih rezultata na terenu, tempa rada i odziva materijala, planirano je postepeno ubrzanje i proširenje obima proizvodnje kroz naredne faze.

Arhitektonska raznolikost i otpornost na požare

Većina dosadašnjih projekata 3D štampe svodila se na pojedinačne kućice identičnog izgleda. Cleora analizira kako se autonomni uređaji uklapaju u gradnju kompleksnijeg naselja, uz očuvanje arhitektonske raznolikosti i kontrolu troškova.

Pored brzine, masivni 3D štampani betonski zidovi nude visoku otpornost na požare, što je izuzetno važan faktor za planinske predele Kolorada. osnova projekta obuhvata pet različitih tipova objekata, uključujući i prateće stambene jedinice (ADU).

Sistemski odgovori na izazove građevinarstva

Izvršni direktor kompanije RIC Robotics, dr Ryan Cox, navodi da Cleora donosi važan pomak jer prikazuje direktnu integraciju robotike u stvarno naselje. Prema njegovim rečima, projekat otvara ključna pitanja o budućnosti građevinarstva, uključujući podizanje produktivnosti na gradilištu, pretvaranje klasične radne snage u rukovaoce novih tehnologija i dugoročni razvoj samih zajednica.

Ovaj poduhvat nudi i konkretne odgovore na hronične probleme industrije, kao što su nedostatak kvalifikovanih radnika, spora realizacija i teška primena novih metoda na većem broju objekata.

Edukacija kadrova i sopstvena infrastruktura

Pored stambenog dela, Cleora ima i važnu obrazovnu ulogu. U saradnji sa Planinskim koledžom Kolorada, studenti dobijaju priliku da kroz praktičan rad uče upravljanje građevinskim robotima, 3D štampačima i softverima za digitalno projektovanje. Ova saradnja poslužiće kao osnova za kreiranje novih programa obuke i sertifikaciju kadrova za savremene građevinske tehnologije.

Zanimljivo je i da je u okviru projekta formiran posebni komunalni distrikt. On obuhvata sopstvene sisteme za preradu vode, komunalnu mrežu, rekreativne zone, komercijalne prostore i sve prateće sadržaje neophodne za samostalno funkcionisanje naselja.

Spajanjem robotske izgradnje, obuke novih kadrova i prateće infrastrukture, Cleora postavlja testni model za tehnološki naprednu stanogradnju koja prevazilazi samo brže podizanje zidova.